Çocukları İlkokula Hazırlamak

Çocuğunuzla zaman geçirin; oyun oynayın, kucağınıza alın ve sarılın.

Evinizde çocuğunuzun takip etmesi gereken bir rutin oluşturun ve uygulayın (örneğin; yemek saatleri, gündüz uykusu saati, yatma vakti).

Çocuğunuzla konuşmaya zaman ayırın.

Çocuğunuzu soru sormaya teşvik edin ve sorularına cevap verin.

Evde okuma ve sayı sayma çlışmaları yapın.

Çocuğunuza etrafındaki dünyayı göstererek ve onu dünya hakkında düşünmeye teşvik ederek çocuğunuzun bilişsel gelişimini destekleyin.

Çocukları alfabeye ve sayılara alıştırın.

Oyun grupları veya daha formel okulöncesi aktiviteleriyle sosyal beceriler geliştirme olanağı verin.

Saygı ve nezaket gösteren davranışlarını teşvik edin.

Oyuncakları yerine koyma ve giysileri toplama gibi basit işlerle çocukları sorumluluk almaya ve yetkinlik kazanmaya teşvik edin.

Okuma Hazırbulunuşluğunu Destekleme

Çocuklar kelimelerin nasıl seslendirildiğini duyduklarında okumaya hazırdırlar, kafiye ve ses tekrarlarını belirleyebilirler, sesleri birleştirebilirler, kelimelerdeki ses birimlerini belirleyebilirler. Bu becerilerin hepsine birden fonolojik farkındalık (ses farkındalığı) denmektedir ve genellikle iki-altı yaş arasındaki çocuklarda görülmektedir.

İyi fonolojik farkındalık becerileri olan çocuklar genellikle okumayı çabuk öğrenirler. İyi okuyamayan çocukların fonolojik becerileri genellikle zayıftır.

 

Fonolojik Farkındalık

 

Veliler fonolojik farkındalığı desteklemek ve çocuklarının okuma hazırbulunuşluğunu geliştirmek için şunları yapabilirler:

  • Tekerlemeler okuma, şarkılar söyleme ve ritmle el çırpma.
  • Günlük hayatta duyduğumuz benzer sözcüklerle kelime oyunları oynama.
  • Seslerin bilinen sözcüklerde nasıl bir araya geldiğini gösterme. (“Hadi senin adını yazalım, A-li— Ali.”)
  • Belli bir sesle başlayan nesneleri bulma oyunu oynama.
  • El çırpma oyunları oynama, her bir hece için el çırpma (“Ke-di” için iki kez el çırpıyoruz, “a-i-le” için 3).

 

Erken okul başarısı ile bağlantılı davranışlar ve/veya özellikler:

 

  • Yapılandırılmış günlük rutinlere uyabilme.
  • Bağımsız olarak giyinebilme.
  • Gözetim altında bağımsız çalışabilme.
  • Birinin söylediklerini dinleyebilme ve dikkatini verebilme.
  • Başka çocuklarla anlaşabilme ve işbirliği yapabilme.
  • Başka çocuklarla oynayabilme.
  • Basit kurallara uyabilme.
  • Yapbozlarla, makasla, boyalarla, vs. çalışabilme.
  • Kendi adını yazabilme veya yönegelerle bu beceriyi kazanabilme.
  • Sayı sayabilme veya yönergelerle bu beceriyi kazanabilme.
  • Alfabeyi sayabilme (veya yönergeyle alfabedeki harfleri hızlı bir şekilde öğrenebilme).
  • Şekilleri ve renkleri belirleyebilme.
  • Sözcüklerdeki ses birimlerini belirleyebilme ve kafiyeleri fark etme.

 

Veliler Çocukları Okula Hazırlamak için Ne Yapabilir?

 

Küçük çocukların gelişim ve beceri seviyeleri çok farklıdır. Bu normal bir durumdur ve birçok çocuk kendileriyle ayna yaştaki başka çocuklarla aynı seviyede olmayacaktır. Bununla birlikte, veliler çocuklarının okula hazır olmak için ihtiyaç duyacakları becerileri geliştirmelerine yardımcı olabilirler.

Veliler çocuğun genel okula hazırbulunuşluğunu arttırmak için şunları yapabilirler:

 

Okuduğunu Anlama

 

Veliler aşağıdaki okuduğunu anlama becerilerini kazandırabilirler:

  • Çocuğunuza ve çocuğunuzla birlikte kitap okuma.
  • Başlığa bakarak hikayeyi tahmin edip hikaye ile başlıkları eşleştirme.
  • Hikayeler hakkında tahmin yürütme ve okurken basit sorular sorarak basit olay örüntilerini takip etme (“Şimdi ne olacak?”).
  • Çocukların hikayeleri yeniden anlatmasına izin verme ve çocukların çok anlamlı olmayan hikayelerden bahsetmelerine veya böyle hikayeler anlatmalarına izin vererek duygularını ve düşüncelerini aktarmalarını sağlama.

 

Yazı farkındalığı

 

Çocukların okumayı öğrenmelerine yardımcı olan bir diğer önemli hazırbulunuşluk becerisi de yazı farkındalığıdır:

Yazı farkındalığı çocuğun aşağıdakileri yapabiliyor olması anlamına gelir:

  • Resimlerle yazılar arasındaki farkı bilir.
  • Etrafındaki yazıları fark eder (dur işaretleri, mağaza, banka, araba isimleri).
  • Yazının farklı araçlarla yazılabileceğini anlar (kurşun kalem, pastel boya, mürekkep).
  • Yazının farklı yüzeylerde olabileceğini fark eder (kağıt, bilgisayar ekranı, pano).
  • Kelimelerin soldan sağa doğru okunduğunu anlar.
  • Metin satırlarının yukarıdan aşağıya doğru okunduğunu anlar.
  • Kelimeler arasındaki beyaz boşluğun işlevini anlar.
  • Yazıların kelimesi kelimesine konuşmaya karşılık geldiğini anlar.
  • Harflerle sözcükler arasındaki farkı bilir.

Veliler günlük yaşamda yazıları göstererek (örneğin; “Bu ‘kadın’ işareti. Orada ‘kadın’ yazıyor.”); mağaza ve restoran yazılarını göstererek; resimli ve resimsiz yazıları göstererek  (örneğin; “İşte sadece kelimelerden oluşan bir sayfa!”); farklı araçlarla ve farklı yüzeylere yazılı kelimeleri göstererek (örneğin; “Bak, biri duvara spreyle yazı yazmış!”); bazen okurken kelimeleri parmağınızla takip ederek; okumaya yukarıdan başladığımızı belirterek (yukarıyı işaret edip “Buradan başlıyoruz!” diyerek); çocuğunuzla sözcük bulma oyunları oynayarak ve şarkılarla ve tekerlemelerle alfabeyi öğretip aşina oldukları sözcüklerin hangi harflerden oluştuğundan bahsederek çocukların yazı farkındalığını geliştirebilirler.

 

Kitap tutma

 

Çocukların kitapları doğru tutma ve başını ve sonunu ayırt etme gibi kitap tutma becerilerini de öğrenmeleri gerekmektedir. Çocuklara kitap okurken kitabı tutmalarına izin vermek ve hikayenin başında kitabı açıp hikayenin sonunda da kapatmalarını istemek kitap tutma becerilerinin gelişmesini destekleyecektir.

 

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Google+ fotoğrafı

Google+ hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Connecting to %s