Erken Çocukluk Döneminde Fiziksel, Bilişsel, Sosyal ve Duygusal Gelişim

Erken çocukluk dönemi önemli bir fiziksel, bilişsel, sosyal ve duygusal gelişim dönemidir. Bebekler dünyaya sınırlı becerilerle ve yeteneklerle gelirler. Bir çocuğu yeni motor, bilişsel, dilsel ve sosyal beceriler geliştirirken izlemek ebeveynler için bir mucizevi bir şeydir.

Erken Çocukluk Döneminde Fiziksel Gelişim

Motor Beceri Gelişimi

Bir çocuk büyüdükçe, sinir sistemi olgunlaşır. Sinir sistemi olgunlaştıkça, çocuk gittikçe karmaşık hale gelen eylemleri yapabilir hale gelir. İki tip motor beceri vardır:

  • Kaba motor beceriler kollar ve bacaklar gibi büyük kasları kapsamaktadır. Kaba motor becerileri kullanmayı gerektiren hareketler yürümek, koşmak, denge ve koordinasyondur.
  • İnce motor beceriler el ve ayak parmakları, gözler ve vücudun diğer bölgelerindeki daha küçük kasları kapsamaktadır. İnce motor becerilerin kullanılmasını gerektiren hareketler çizmek, yazmak, nesneleri tutmak, atmak, el sallamak ve yakalamak gibi hareketlerdir.

Fiziksel Gelişim

Çocuklarda fiziksel gelişim bir sıralama içinde gerçekleşir:

  • Büyük kaslar küçük kaslardan önce gelişir. Vücudun merkezindeki, bacaklardaki ve kollardaki kaslar el parmakları ve ellerdeki kaslardan önce gelişir. Çocuklar yürümek gibi kaba motor becerileri çizmek gibi ince motor becerilerden daha önce öğrenirler.
  • Vücudun merkezi dış bölgelerden daha önce gelişir. Vücudun merkezindeki kaslar ayaklar ve ellerdeki kaslardan daha güçlüdür ve daha erken gelişirler.
  • Gelişim yukarıdan aşağı, baştan ayak parmaklarına doğru gerçekleşir. Bebeklerin başlarını dik tutmayı emeklemeden önce öğrenmelerinin nedeni budur.

Erken Çocukluk Döneminde Bilişsel Gelişim

Erken çocukluk dönemi sadece şaşırtıcı bir fiziksel gelişmenin gerçekleştiği bir dönem değil, aynı zamanda inanılmaz bir zihinsel gelişimin de gerçekleştiği bir dönemdir. Hafıza, akıl yürütme, problem çözme ve düşünme ile ilgili bilişsel yetenekler çocukluk boyunca ortaya çıkmaya devam eder. Çocukluk döneminde bilişsel gelişimden bahsederken psikolog Jean Piaget’nin çalışmasına değinmemek mümkün değildir. Piaget, Alfred Binet ile yürüttüğü çalışmasında çocuların zihinsel gelişimiyle ilgilenmiştir. Gözlemlerine dayanarak, çocukların yetişkinlerden daha az akıllı omadıkları, sadece farklı düşündükleri sonucuna varmıştır. Çocukların bilgiyi pasif olarak almak yerine dünyayı anlamak için aktif olarak çalışan “küçük bilim insanları” olduğunu düşünmektedir.

Şemalar

Piaget’nin kuramındaki en temel kavramlardan biri şemaların kullanımıdır. Piaget’ye göre, şemalar insanların bilgiyi düzenlemesini ve yorumlamasını sağlayan bilişsel çerçeveler veya kavramlardır. Deneyimler yaşandıkça, bu yeni bilgiler önceden var olan şemaları biraz değiştirmek, bu şemalara ekleme yapmak veya şemaları tamamen değiştirmek için kullanılır. Örneğin; küçük bir kızın kedi gibi bir hayvan hakkında bir şeması olabilir. Bu kızın şemasına göre, kediler tüylü ve dört ayaklıdır. Bu kız  ilk kez bir köpekle karşılaştığında, önce bu hayvanın kedi olduğunu düşünebilir. Bu hayvanın aslında bir köpek olduğunu öğrenince, kedi şemasını yeniden düzenleyecek ve köpekler için yeni bir kategori yaratacaktır.

Bilişsel Gelişim Evreleri

  • Duyu-Motor Evresi: Bebeğin dünya ile ilgili bilgisinin duyusal algıları ve motor aktiviteleriyle sınırlı olduğu, doğumdan iki yaşına kadar olan dönemdir. Davranışlar duyusal uyaranların neden olduğu basit motor karşılıklarla sınırlıdır.
  • İşlemsellik Öncesi Evre: Çocuğun dili kullanmayı öğrendiği iki ve altı yaş arasındaki dönemdir. Bu evrede, çocuklar somut mantığı henüz anlamazlar, bilgiyi zihinsel olarak manipüle edemezler ve başkalarının bakış açısını anlayamazlar.
  • Somut İşlemsel Evre: Çocukların zihinsel işlemleri daha iyi anladıkları yedi ve on bir yaş arasındaki dönemdir. Çocuklar somut olaylar hakkında mantıksal düşünmeye başlarlar fakat soyut veya varsayımsal kavramları anlamakta zorlanırlar.
  • Formel İşlemsel Evre: İnsanların soyut kavramlar hakkında düşünme yeteneğini geliştirdiklerion iki yaşından yetişkinliğe kadar süren dönemdir. Mantıklı düşünme, tümdengelimli akıl yürütme ve sistematik planlama gibi beceriler bu evrede ortaya çıkar.

Erken Çocukluk Döneminde Dil Gelişimi

 

Çocuklarda dil gelişiminden daha inanılmaz bir şey yoktur belki de. Araştırmalar fetusun anne sesindeki konuşma ve ses kalıplarını belirleyebildiği için dil gelişiminin çocuk daha doğmadan başladığını göstermektedir. Bebekler dört aylık olana kadar sesleri ayırt edebilmekte ve hatta dudak okuyabilmektedirler.

Araştırmalar bebeklerin sadece evlerinde konuşulan ana dildeki değil, tüm dillerdeki konuşma seslerini ayırt edebildiklerini göstermektedir. Bununla birlikte, bu yetenek bebek 10 aylık kadar olduğunda kaybolmakta ve çocuklar sadece kendi ana dillerindeki konuşma seslerini tanımaya başlamaktadırlar. Bir çocuk üç yaşına gelene kadar yaklaşık 3000 kelimelik bir kelime dağarcığına sahip olacaktır.

Dil Gelişimi Teorileri

Araştırmacılar dil gelişiminin nasıl ve neden meydana geldiğini açıklamak için çeşitli teoriler ileri sürmüşlerdir. Örneğin; B.F. Skinner’ın davranışçı teorisi dil gelişiminin taklit ve pekiştirme yoluyla gerçekleştiğini ileri sürmüştür. Noam Chomsky’nin doğalcı teorisine göre ise, dil insanın doğasında var olan bir niteliktir ve çocuklar gereken kelimeleri öğrendiklerinde dili üretebilmelerini sağlayan bir dil edinim aracıyla doğarlar.

Dil Gelişiminin Evreleri

  1. Agulama Evresi: Üçüncü aydan dokuzuncu aya kadar süren bu evrede bebekler oooooo ve aaaaaaa gibi sesler çıkarmaya başlarlar. Bebekler beş aylık olana kadar agulamaya başlarlar ve çıkardıkları seslere sessiz harfleri de eklerler (ba-ba-ba, ma-ma-ma veya  da-da-da gibi).
  2. Tek Sözcük Evresi: Dil gelişiminin ikinci evresi tek sözcük evresidir. Çocuklar 10-13. ay civarında ilk gerçek kelimelerini söylemeye başlarlar. Çocukların bu aşamda az sayıda sözcük söyleyebilirken, çok daha fazlasını anlayabildiklerini bilmek önemlidir. Bebekler dili üretebildiklerinden yaklaşık iki kat kadar daha hızlı anlamaya başlarlar.
  3. İki Sözcük Evresi: Üçüncü evre çocukların iki sözcüklü cümleler kullanmaya başladıkları 18. ay civarında başlar. Bu cümleler genellikle sadece isimlerden ve fiillerden oluşur.
  4. Çok Sözcüklü Cümleler Evresi: Çocuklar iki yaş civarında bir öznesi ve yüklemi olan kısa, çok sözcüklü cümleler kurmaya başlarlar.

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Google+ fotoğrafı

Google+ hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Connecting to %s