Erozyon, Taşınma ve Tortulaşma   5E Modeli Fen Bilgisi Ders Planı

Erosion, Transportation, and Deposition 

5 E Model Science Lesson Plan

Hedef: Öğrenciler erozyon, taşınma ve tortulaşma süreçlerini fiziki bir model oluşturarak gözlemleyecekler.

Materyaller  

  • Boya teknesi (boya rulosu için kullanılanlardan)
  • Çim parçaları (her gruba yetecek kadar)
  • Saksı toprağı
  • Toprak gibi ağır kil
  • Yağmur yağdırıcı (dibinde yaklaşık on küçük delik bulunan kâğıt bardak)

Öğrencileri okul dışında yürüyüşe çıkarın ve toprağın nerelerde aşındığına veya biriktiğine dikkat etmelerini söyleyin.

Yürüyüşe çıkmadan önce, çocuklara nelere dikkat edeceklerini veya toprağın aşındığını veya yığıldığını gösteren işaretlerin neler olduğunu anlatmak isteyebilirsiniz.

(Şu gibi cevaplar verilebilir: erozyon- su birikintileri, çukurlaşan yerler, alçak veya çevresinden alçakta kalan yerler; tortulaşma – toprak tümsekleri, toprak birikintileri veya belirli bir yerdeki başka birikintiler, vb.)

Sınıfa döndükten sonra, toprağın aşındığı veya biriktiği yerlerin listesini yapın.

Objective: Students will observe and describe the processes of erosion, transportation, and deposition by creating a physical model.

Materials

  • paint tray (the kind used for a paint roller)
  • pieces of sod (enough for each group)
  • potting soil
  • heavy clay like soil
  • Rainmaker (paper cup with about ten tiny holes poked in the bottom)

Take students on a walk outside the school building and ask them to note where the soil is worn away or seems to have collected.

Before going on the walk you may want the children to explain what they will look for or what are the signs that soil has worn away or built up?

(Suggested answers may include: erosion – puddles, hollowed out areas, areas that dip or are lower that the surrounding area; deposition – mounds of dirt, collection of soil or other materials in a certain spot, etc.)

Upon returning to the classroom make a list of the sites where soil was worn away or collected.

Giriş

Örnekler:

  • Salıncağın altı
  • Giriş kapısındaki yağmur sularını püskürtmesi için koyulan çamurluğun değdiği yerler
  • Yamacın altındaki oyun parkına giden yol

Bu alanlarla ilgili farklı bir şey dikkatinizi çekti mi? (Buralarda sadece toprak var; çimen yetişmiyor.)

Sizce bu değişikliklere neden olan şey nedir? (Öğrencilerin bu alanlarda yürümesi; üzerinden akan su)

Engagement

Examples:

  • bottom of slide under swing
  • end of splash guard by rain spout at entrance to door
  • path leading to the playground at the bottom of hill/slope

Do you notice anything different about these areas? (They are just dirt; no grass is growing here.)

What do you think caused these changes? (Students walking over them; water running through it)

Araştırma

Bu değişikliklerin nasıl meydana gelmiş olabileceğini araştırmak için bir model yapın. Öğrencilerin kendi arazi modellerini yapabilmeleri için gereken malzemeleri verin. Bir parça çim, ince saksı toprağı ve toprak gibi ağır kil gerekli.

Öğrencilere arazinin zemini olarak bir boya teknesi kullandırtın. Teknenin dibine arazi malzemelerini koymayın; boş kalmalı. Öğrenciler kendi modellerini bitirince modellerinin diyagramını yapmalarını, modele bir ad vermelerini ve arazileri üzerine “yağmur yağarsa” ne olacağını tahmin etmelerini söyleyin.

Bir öğrenci yağmur yağdırıcıya bir seferde bir bardak su koysun. Yağmur yağdırıcıyı arazinin üst kısmından 10 cm kadar yukarıda tutun ve arazi modeli üzerine “yağmur yağdıracak” şekilde yavaşça ileri geri hareket ettirin.

Araziye ne olduğunu gözlemleyin.

Yağmur dinince, öğrencilere yağmurun arazileri üzerindeki son etkilerini gözlemlemelerini söyleyin.

Öğrencilere tahminlerine dönüp gerçekte olanı kaydetmelerini söyleyin.

Exploration

Construct a model to investigate how these changes may have occurred. Provide materials so the students can construct their own model of a landscape. It should include a piece of sod, fine potting soil, and a heavy clay like soil.

Have them use a paint roller tray as the base of the landscape. Do not put any landscape materials in the bottom well; it should remain empty. Once students have constructed their models have them diagram and label their models and make a prediction as to what will happen if it “rains” on their landscape.

One student pours a cup of water all at once into the rainmaker. Hold the rainmaker about 4 inches above the upper end of the landscape and slowly move it back and forth so the water “rains” down on the model landscape.

Observe what happens to the landscape.

When it is finished raining have the students observe the final effects of the rain on their landscape.

Have students go back to their predictions and record what actually happened.

Açıklama

Araziye yağmur yağmadan önce ne gibi tahminlerde bulunmuştun?

( Tahminleri tahtaya yazın.)

Üzerine yağmur yağınca arazinize ne oldu?

(karşılaştırma yapabilmek için cevapları yazın)

Yağmur yağdıktan sonra arazinizde yağmur yağmadan önceki haline göre ne gibi değişiklikler oldu?

Toprağa ne oldu?

Nereye gitti?

Neden böyle oldu?

Öğrenciler fikirlerini ve anladıklarını paylaşırken, tahtaya önemli noktaları yazın.

Daha sonra tartışırken önemli olabilecek bazı noktalar şunlardır:

  • Toz ve toprak sürüklendi
  • Toprak eğimin sonunda birikti
  • Su toprağı çukurlaştırdı
  • Yağmur toprağı yamacın altına taşıdı
  • Su toprağı sürükleyince bir delik oluştu

Öğrencilerin gözlemleriyle bilim adamlarının daha uzun süre yaptıkları gözlemleri ilişkilendirin. Erozyonu ve tortulaşmayı belirlemek ve adlandırmak için öğrenci modellerini kullanın.

Bu terimleri öğrencilere tanımlatın.

Öğrencilerin terimleri gerçekten anladığından emin olunca, son bir tanım yapın ve bu tanımı ilerde yararlanmak üzere tahtaya yazın veya sınıfa asın.

Taşınma sürecini gösterin ve öğrencilerin taşınmanın toprak parçalarının bir yerden başka bir yere hareket etmesi olduğunu anlamalarını sağlayın.

Giriş bölümünde oluşturulan listeyle bağlantılar kurmalarını isteyin; bu aşamada öğrenciler gördüklerini tartışırken ve açıklarken yeni öğrendikleri terimleri kullanmalılar. Erozyonu, taşınmayı ve tortulaşmayı canlandırmak için sadece suyu kullandığınızı ama bütün bunlara rüzgârın, insanların, hayvanların, vs. de sebep olabileceğini anlamalarını sağlayın.

Explanation

Tell me what some of your prediction were before it rained on your landscape.

( Record on board.)

What actually happened to your landscape when it rained on it?

(record so you can make comparisons.)

How is your landscape different after the rain than before it rained on it?

What happened to the soil?

Where did it go?

Why did this happen?

As students share their ideas and understandings, record key phrases on the board.

Some phases that may be valuable to your later discussion may include:

  • dirt and soil washed away
  • the soil collected at the bottom of the slope
  • the water hollowed out the soil
  • the rain carried the soil down the hill
  • when the water washed away the soil it formed a hole

Relate their observations to the processes scientists observe over an extended period of time. Use student models to identify and label erosion and deposition.

Have students work to create definitions for these terms.

When you are sure students have a real understanding of the terms, formulate a final definition and post on board or chart in the classroom for future reference.

Demonstrate the process of transportation and lead students to understand that it is the movement of soil particles from one place to another.

Refer to the list generated during the engagement and have students make connections; they should use the new terms to discuss and explain what they saw. Help them to understand that they just used water to simulate erosion, transportation, and deposition, but it can also be caused by wind, people, animals, etc.

Derinleştirme

Arazinin tabanı olarak aynı boya teknesini kullandırtarak öğrenci gruplarından erozyonu azaltmak veya önlemek için bir yöntem geliştirmelerini isteyin.

Öğrenciler planladıkları modelin bir diyagramını çizmeli ve arazilerinde kullandıkları materyalleri tanımlamalılar. Bu yöntemin erozyonu önlemede işe yarayacağını neden düşündüklerini açıklayan kısa bir açıklama yazmalılar. (Öğrencilere bugün kullandığınız malzemelerin aynısını vereceğinizi ve yarın kendi arazilerini oluşturmak için gereken diğer malzemeleri tedarik etmekten kendilerinin sorumlu olduğunu söyleyin.)

Öğrencilere bu süreçlerin sonucunda oluşan farklı arazileri araştırmak için çeşitli kaynakları ve referansları kullanmalarını söyleyin.  (Büyük Kanyon, Mississippi Nehri Kıyıları, vs.)

Sonra, konuyla ilgili bir sınıf tartışması yapabilirsiniz: Erozyon ve Tortulaşma – Faydalı mı, Engel mi?

Extensions

Using the same paint roller tray as the base for their landscape, have the groups of students plan a method to decrease or eliminate erosion.

Students should draw a diagram of the model planned and label the materials used in their landscape. They should write a short explanation explaining why they think this will work to curb erosion. (Tell students that you will provide the same materials that they used today and they are responsible for supplying the rest of the materials to build their new landscape tomorrow.)

Have students use a variety of resources and references to research various landmarks that are the result of these processes (e.g. Grand Canyon, Mississippi River Banks, etc.).

You can then lead a class discussion on the topic: Erosion and Deposition – Help or Hindrance?

Değerlendirme

  1. Her sürecin fotoğraflarını çektirin ve öğrencilerden süreci neden öyle belirlediklerini açıklamalarını isteyin.
  2. Öğrencilere yaşadıkları muhitte bir yürüyüşe çıkmalarını ve her sürece örnekler bulmalarını söyleyin. Gözlemledikleriyle ilgili çizim yapmalı ve bir cümle yazmalılar.
  3. Öğrencilerden fen bilgisi günlüklerine her sürecin kendi oluşturdukları tanımını yazmalarını ve her sürece bir örnek vermelerini isteyin.

Evaluation

  1. Have photographs representing each process and have students identify and explain why they identified it as such.
  2. Have students take a walk in their own neighborhood to find examples of each process. They should draw and write one sentence telling what they observed.
  3. Have students write their own definition and list an example for each process in their science journals.

http://www.virginia.edu/blandy/blandy_web/education/Bay/5ELessonExamples.pdf

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Google+ fotoğrafı

Google+ hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Connecting to %s