Öğrenme Ve Beyin: Araştırmalardan Elde Edilen Yeni Deliller

Problem çözmek ve çevresini anlamak insan beyninin temel ihtiyaçlarındandır. Aslında, öğrenme isteğiyle doğarız ama öğrenme ihtiyacı sadece sınıftaki çocuklarla veya gençlerle sınırlı değildir. Öğrenmek ömür boyu süren bir iştir. Doğamız gereği yaşam boyu öğrenenleriz ama insan beynindeki öğrenme süreciyle ilgili gerçek anlamda ne biliyoruz?

Öğrenme süreci biraz biraz anlaşılmaya başlandı. Son birkaç on yılda beyin ve öğrenme bilimine dair anlayışımızda önemli gelişmeler olmuştur.  Gelişim psikolojisi, bilişsel psikoloji, öğrenme bilimi ve sinir bilim çalışmaları beynin işleyişiyle ilgili yeni bir anlayış üzerinde bir araya gelmektedir.

Başlıca bulgular şunlardır:

1) öğrenme beynin fiziksel yapısını değiştirir,

2) öğrenme beyni düzenler ve yeniden düzenler ve

3) beynin farklı bölümleri farklı gelişim aşamalarında öğrenmeye hazır olabilir.

Gelişim boyunca, “beyindeki bağlantılar” bilgilerin içinden geçtiği sinirlerin bağlantı noktaları olan sinapsların (sinir kavşaklarının) oluşmasıyla meydana gelir. Doğumda, insan beyni ömür boyu sahip olacağı tüm sinirleri içermektedir, ancak geliştireceği çok sayıdaki sinapsın nispeten küçük bir kısmına sahiptir. Doğumdan sonra beyne yeni sinaptik bağlantılar iki şekilde eklenir:

1) fazla üretim ve kayıpla ve

2) sinaps ekleyerek.

Sinapsların fazla üretimi çocukluk ve erken ergenlik boyunca beynin farklı bölümlerinde farklı oranlarda meydana gelir. Deneyimle kullanılmayan sinapslar daha sonraki aşamalarda “budanır.” Başka bir deyişle, beyinlerin başlangıçta geniş bir sinir ağı vardır ancak sadece kullanılan bölümler varlığını sürdürür.

İkinci sinaps ekleme yöntemi ömür boyu gerçekleşir ve deneyimle “harekete geçer.” Başka bir deyişle, öğrenme deneyimleriyle ilişkili olan sinir sistemindeki aktivite bir şekilde yeni sinapsların oluşmasıyla ve beynin “yeniden bağlantılar kurmasıyla” sonuçlanır. Sinirsel ağların duyusal deneyimler neticesinde artan karmaşıklığı oluşturmacılık kuramının fiziksel açıklamasıdır.

Laboratuvar hayvanları üzerinde yapılan deneyler deneyimin beynin işleyişinin genel kalitesini arttırdığını göstermiştir. “Deneyim” öğrenmeye eşittir. Ayrıca, araştırmalar beynin bütün yapısının hem öğrenme fırsatlarına maruz kalarak hem de, belki de bu tartışma açısından daha önemli, sosyal bir bağlamda öğrenerek değiştiğini ileri sürmektedir.

Beyin dinamik bir organdır. Bireysel ve sosyal bağlamlarda öğrenme aslında yeni düzenleme örüntüleri (fiziksel yapı) ve beynin işleyişinin gelişmesiyle sonuçlanır. Öğrendiklerimizi eylemlerle test ettiğimizi de belirtmekte fayda var. Yani, beynimiz düşüncelerimizi eyleme dönüştürdüğümüz zaman (konuştuğumuzda, yazdığımızda, çizdiğimizde, bir enstrüman çaldığımızda veya spor yaptığımızda vb.) düşünme şeklimizle ilgili geribildirim alır. Sosyal ortamlarda öğrenme daha zengin sinirsel ağlarla sonuçlanmaktadır.

Hafıza ve beyin süreçleriyle ilgili çalışmalar insanların görüntü hafızalarının sözcük hafızasından çok daha üstün olduğunu göstermektedir. Bu bilgi bizim öğretme ve öğrenme şeklimizi ilgilendirmektedir.

Araştırmalar beynin bilgiyi gelir gelmez basit bir şekilde kaydetmediğini de göstermektedir. Bunun yerine, beyin bilgiyi daha etkili hatırlamak ve ileride kullanılmak üzere yeniden düzenlemektedir. Aslında, beyindeki bilginin yapısı “acemileri” “uzmanlardan” ayıran başlıca özelliklerden biridir.

Beyin gelişimi ve öğrenmeyle ilgili yeni bilgilerimiz ne yazık ki beraberinde beynimizi sürekli “çalıştırma” ve besleme sorumluluklarını da getirmektedir. Eğitim kurumları ve öğretmenler öğrencilerin beyinlerinde yeniden bağlantılar kurmayı tetikleyecek ve bu konuda yol gösterecek müfredatlar ve öğrenme deneyimleri tasarlamak sorumluluğuyla karşı karşıyadır.

http://www.macalester.edu/academics/geology/wirth/learning.pdf

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Google+ fotoğrafı

Google+ hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Connecting to %s