“Bilgi Çağından”, “Kavramsal Çağa”

Bilişim teknolojisindeki gelişmeler dünyamızı çok farklı bir konuma getirmiştir. Yazımda, maruz kaldığımız bilgi yoğunluğuna ve otomasyona dikkatinizi çekmek  ve bu gerçeklerle,  eğitim literatüründe sıkça duymaya başladığımız bazı kuram ve kavramlar  arasındaki bağlantıyı açıklamak istiyorum.

Bir arama motoruna her hangi bir kelime yazdığımızda sayısız bilgiye ulaşıyor ve bilgi denizinde boğuluyoruz. Hangi bilginin önemli olduğu, bu bilgiyi kendimiz için en iyi nasıl düzenleyebileceğimiz, başkalarına en iyi nasıl aktarabileceğimiz sentezleyebilen aklın işidir. Harvard Üniversitesi öğretim üyesi Profesör Howard Gardner’a göre sentezlemeyi bilen akıl; neyi halihazırda biliyorum, nelere dikkat etmeliyim, neleri dikkate almamalıyım, bunun kriterleri neler, bu bilgileri nasıl bir araya getireceğim, bu bilgilerin benim için anlamlı ve kalıcı olabilmesi için hangi yöntem ve stratejileri kullanmalıyım, bu bilgileri başka insanlara nasıl aktarabilirim sorularının yanıtını bilen akıldır. 21. Yüzyılda en önemli ve gerekli düşünme becerisinin sentezleme olduğu iddia edilmektedir.

Daniel Pink ise  “A Whole New Mind” adlı kitabında 21. Yüzyılda “Bilgi Çağından”, “Kavramsal Çağa” geçildiğini belirtmekte ve beynimizin sağ tarafını daha fazla kullanmamızın gerekliliğinin altını çizmektedir. Pink’e göre, mantık, hesaplama ve sıralı düşünce gerektiren işler insanlar tarafından değil, daha hızlı çalışan bilgisayarlar tarafından yapılacağından (otomasyon); kavramsal çağda, sanatsal ve duygusal güzellik yaratma yeteneği gelişmiş, etik, yüksek duyarlılığa sahip, empati kurabilen, etkili iletişimin inceliklerini bilen, kendinde neşe bulabilen ve bunu başkalarına yayabilen bireyler başarılı olacaklardır.

Bu değişimler ve eğitim literatüründe sıkça rastladığımız kuram ve kavramlar nasıl örtüşmektedir?

Olguların parçalara bölünerek her bir parçanın ayrı ayrı analiz edildiği, mekanik, doğrudan gözlenebilen ve ölçülebilen davranışların temel alındığı “Davranışçı Yaklaşım”dan; bireyin çeşitli uyaranlarla etkileşime girerek bilgiyi anlamlandırdığı, kendisinin yapılandırdığı “Oluşturmacı Yaklaşım”a geçilmiştir.

Oluşturmacı kuram Piaget’nin geliştirdiği gelişim kuramı ve Vygotsky’nin geliştirdiği sosyo-kültürel öğrenme kuramına dayanır. Bu yaklaşım ezbere dayalı öğrenme yöntemlerini yadsır. Farklı bilgilerin birbiriyle ilişkili bir bütün olarak algılanmasını sağlar. Doğrusal, analitik  değil, holistik desene izin veren bir modeldir. Öğretimi, bilginin bilenden bilmeyene aktarımı olarak görmez. Bilgi öğrenen tarafından alınır, kullanılır ve tekrar üretilir. Bilgi gelecekte kullanılmak için değil, yeni bilgi üretmek için edinilir.  Modelde, eleştirel ve yaratıcı düşüncenin geliştirilmesi, problem kurma, problem çözme, soru sorma, bir bilim insanı gibi bilgi üretme, kendi bilişsel yapısını oluşturabilme gibi becerilerin kazandırılması hedeflenmektedir. Öğretmen merkezli eğitim anlayışı terkedilmiş, öğrenci merkezli eğitim anlayışı benimsenmiştir. Oluşturmacı yaklaşımda, öğrenciler, kendi öğrenmelerinin sorumluluğunu alırlar, kendi öğrenme stratejilerini kendileri belirlerler. Öğretmene “öğretici” yerine “ortam düzenleyici”, “yönlendirici”, “kolaylaştırıcı” roller yüklenmiştir. “Cevapları öğretmen bilir” yaklaşımı, yerini “Birden fazla çözüm olabilir ve öğretmen de her çözüme sahip olmayabilir” yaklaşımına bırakmıştır. Öğretmen öğrenciye bilgi aktaran değil, sorgulamayı öğreten kişidir.

Eğitimcilerin ve ebeveynlerin göz ardı etmemesi gereken husus, gelecekte başarılı ve mutlu olacak kişilerin, bilgiyi sentezleyebilen, yapılandırabilen, yaratıcı,  özgüvenli, saygılı, hoşgörülü, sorumluluklarını bilen, takım çalışması yapabilen, eleştirel düşünebilen, kendisinden hoşnut, neşeli ve bulunduğu çevreye neşe katan  bireyler olacağıdır.

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Google+ fotoğrafı

Google+ hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Connecting to %s