Medya Okuryazarlığı Hakkında

Medya Okuryazarlığı genellikle çeşitli formlarda iletişime erişme,  analiz etme, değerlendirme ve üretme yeteneği olarak tanımlanmaktadır. Medya okuryazarlığı bilgi okuryazarlığına benzer ve teknoloji okuryazarlığının pek çok unsurunu da içerir. “Medya” terimi genellikle bir tür teknolojiyi kullanan uzaktaki hedef kitle için üretilen görseller, dil ve/veya sesle aktarılan kitle iletişim mesajlarını ifade etmektedir. Bunlar geleneksel basılı medyayı (kitaplar, gazeteler, dergiler, doğrudan posta gibi); işitsel-görsel medyayı (bilgisayar oyunları, İnternet, bloglar, vikiler gibi) içermektedir. Medya kayıtlı müzikleri, panoları ve diğer işaretleri, çoğu oyunu, paket etiketlerini ve her türlü reklamı da kapsamaktadır.

Sınıftaki medyalar ders kitapları, posterler ve haritalardır. Geleneksel okuryazarlık gibi medya okuryazarlığı da eleştirel düşünmeyi, analitik becerileri ve kendini farklı şekillerde ifade etme yeteneğini içermektedir. Medya okuryazarı olmak medyayı akıllıca ve etkili kullanmayı, farklı kaynaklardan edinilen bilgilerin güvenilirliğini değerlendirebilmeyi de gerektirmektedir. Geleneksel okuryazarlığın yazma ve okuma becerilerini kapsadığı gibi, medya okuryazarlığı da çeşitli medya formlarıyla etkili iletişim üretmenin altını çizmektedir.

Etkili medya analizi süreci aşağıdaki kavramlara dayalıdır:

  1. Tüm medya mesajları “yapılandırılmıştır.”
  2. Her medyanın farklı özellikleri, güçlü yanları ve benzersiz bir yapılandırılma “dili” vardır.
  3. Medya mesajları yerleşik değerleri ve bakış açılarını içerir.
  4. İnsanlar medya mesajlarından kendi anlamlarını çıkarmak için bireysel becerilerini, düşüncelerini ve deneyimlerini kullanırlar.
  5. Medya ve medya mesajları düşünceleri, tutumları, değerleri, davranışları ve demokratik süreci etkileyebilir.

Medya Okuryazarlığını Sınıfa Entegre Etmek

Öğrencilerin modern anlamda tamamen okuryazar olabilmeleri için gereken analitik ve teknik becerileri geliştirebilmeleri için medya analizinin ve medya üretiminin anaokulundan liseye (ve sonrasına) kadar birçok farklı derste sürekli pekiştirilmesi gerekmektedir. Medya okuryazarlığı eğitiminin amacı her yaştan bireyin günümüz dünyasında eleştirel düşünürler, etkili iletişimciler ve aktif vatandaşlar olmak için ihtiyaç duydukları sorgulama alışkanlıklarını ve kendini ifade etme becerilerini geliştirmelerine yardım etmektir.

Medya Okuryazarlığı Eğitiminin Temel İlkeleri:

Medya okuryazarlığı eğitimi:  

  • aldığımız ve oluşturduğumuz mesajlar hakkında aktif sorgulama yapmayı ve eleştirel düşünmeyi gerektirir
  • okuryazarlık kavramlarını (okumayı ve yazmayı) her tür medyayı içerecek şekilde genişletir
  • her yaştan öğrenende beceri geliştirir ve pekiştirir ve yazı okuryazarlığı gibi bu beceriler de entegre, etkileşimli ve sürekli pratik yapmayı gerektirir
  • demokratik bir toplum için gereken bilgiye, düşünmeye ve katılıma önem veren katılımcılar yetiştirir
  • medyanın kültürün bir parçası olduğunu ve sosyalleşme araçları olarak işlev gördüğünü kabul eder
  • insanların medya mesajlarından kendi anlamlarını çıkarırken bireysel becerilerini, düşüncelerini ve deneyimlerini kullandıklarını doğrular.

Medya okuryazarlığı katılımcı vatandaşlığı ve farklı bakış açılarına değer vermeye teşvik etme konusunda özellikle güçlü bir etkiye sahiptir.

Medya Mesajlarını Analiz Ederken Sorulması Gereken Kilit Sorular

Herhangi bir medya mesajının eleştirel analizini yaparken medya analizi için aşağıdaki kilit sorulardan bazılarını veya hepsini sormakta fayda vardır:

Yazar, Amaç ve Ekonomi Hakkında 

  • Bunu kim yaptı?
  • Bunu kim yaptırdı ve parasını kim ödedi?
  • Bu kimin için yapıldı (ve nereden biliyorsun)?

Teknikler ve İçerik Hakkında 

  • Hangi mesajlar veriliyor? Her mesajı vermek için hangi teknikler kullanılıyor ve neden?
  • Hangi fikirler, değerler, bilgiler ve/veya bakış açıları açık? Hangileri ima ediliyor?
  • Bu mesaja aslında önemli olabilecekken dâhil edilmeyen şey nedir?

Bağlam ve Güvenilirlik Hakkında 

  • Bu ne zaman yapıldı? Toplumla ne zaman veya nasıl paylaşıldı?
  • Bu bir gerçek mi, fikir mi yoksa başka bir şey mi?
  • Bu ne kadar güvenilir? Bilgilerin, fikirlerin veya iddiaların kaynağı nedir?

Hedef Kitle ve Etki Hakkında 

  • Bunu farklı insanlar nasıl farklı yorumlayabilir?
  • Bundan kimler faydalanabilir? Bundan kimler zarar görebilir?
  • Ben bunu nasıl yorumluyorum ve tepkime veya yorumuma bakarak kendim hakkında ne öğrendim?

http://www.projectlooksharp.org/12BasicWays.pdf

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Google+ fotoğrafı

Google+ hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Connecting to %s