Öğrenimin Değerlendirilmesi

Sınıfta öğrenimin değerlendirilmesine fazla önem verilmediğinde öğrenciler kendi öğrenimlerinin sorumluluğunu üstlenmek için gereken becerileri geliştirmeye çalışmazlar. Ne öğrenmeye çalıştıklarını veya başarılı çıktıların ne olacağını tam olarak anlayamayabilirler. Bunun sonucunda kendi çalışmalarının kalitesini değerlendiremez veya öğrenimlerinin belli taraflarını geliştirmek için neler yapmaları gerektiğini yapıcı bir biçimde belirleyemezler. Öğrenciler öğrenimleri hakkında konuşmaz ve kendi gelişimlerinin sorumluluğunu nadiren üstlenirler. Bu da öğrenme sürecinden kopmaya ve bazen de olumsuz davranışlara neden olabilir. 

Öğrenimin değerlendirilmesi şöyle tanımlanmaktadır:

Öğrencilerin ve öğretmenlerin öğrencilerin öğrenimlerinin neresinde olduğuna, nereye gitmeleri gerektiğine ve oraya en iyi nasıl gidebileceklerine karar vermek için delil arama ve bu delilleri kullanmak için yorumlama süreci.

Öğrenimin değerlendirilmesi öğrenme hedeflerinin öğrencilerle paylaşılmasını içermektedir. Öğrenciler öğrenimlerinin ana amacını ve ne amaçladıklarını anlarlarsa, bunu başarmak için ne yapmaları gerektiğini daha iyi anlayacaklardır.

Öğrenimin değerlendirilmesi ile öğrencilerin amaçladıkları standartları bilmelerine ve tanımalarına yardımcı olmak amaçlanmaktadır. Öğrenenlerin ilerlemek için tam olarak neyi başarmaları gerektiğini net bir biçimde bilmeleri gerekmektedir. Bunu değerlendirmek için kullanılacak kriterlere erişimleri olmalı ve öğrencilere başka öğrencilerin başarı örnekleri gösterilmelidir. Öğrencilerin neyin “iyi çalışma” olarak kabul edildiğini anlaması gerekmektedir.

Öğrenim değerlendirilirken öğrencilere öz değerlendirme ve akran değerlendirmesi çalışmaları yaptırılır. Öğrenenlerin kendi öğrenimlerinden sorumlu olmaları gerekmektedir; onların öğreniminden öğretmen sorumlu olamaz. Bu yüzden, öğrencilerin sürece aktif olarak dahil edilmesi ve öğrenimlerinde ne kadar ilerlediklerini ve ilerlemek için ne yapmaları gerektiğini görmeye teşvik edilmesi gerekmektedir. Öğretmenlerin öğrencileri çalışmalarını eleştirel ve yapıcı bir biçimde değerlendirmeye teşvik etmesi gerekmektedir.

Öğrenimin değerlendirilmesi öğrencilerin bundan sonra atması gereken adımlar ve bu adımları nasıl atacaklarını görmesini sağlayan geribildirim sağlamaktadır. Geribildirim çalışmanın geliştirilmesi için neler yapılması gerektiğine dair spesifik öneriler vermekle birlikte çalışmanın niteliklerinden bahsetmelidir. Öğrencilere bu önerilere göre hareket etmeleri ve çalışmaları hakkında karar vermeleri için zaman verilmelidir; öğrenciler öğretmenin değerlendirmelerinin pasif alıcıları konumunda olmamalıdır.

Öğrenimin değerlendirilmesi, değerlendirme verilerinin hem öğretmen hem de öğrenci tarafından incelenmesini ve bunlar üzerinde hem öğretmenin hem  de öğrencinin düşünmesini gerektirmektedir. Öğrencilere anladıklarını aktarma ve aldıkları geribildirime göre hareket etme fırsatı verilmelidir. Öğretmen ve öğrenci arasındaki etkileşim, anlamayı geliştirmek ve öğrenmeyi desteklemek için önemli bir unsurdur.

Yetersiz geribildirim öğencilerin “yeteneğe” sahip olmadıklarını ve öğrenemeyeceklerini düşünmelerine neden olabilir. Öğrenciler ancak birşeyler başarabileceklerine inandıkları zaman bir çalışma için çaba sarf ederler. Sınıftaki beklentinin tüm öğrencilerin öğrenimlerinde ilerleme kaydedebileceği yönünde olması gerekmektedir.

Aşağıdaki tabloda sınıfınızdaki öğrenimi değerlendirme uygulamalarını desteklemeye yönelik bazı öneriler yer almaktadır.

 

Öğrenimin değerlendirilmesinin başlıca özellikleri Öğretim stratejileri
Öğrenme hedeflerini öğrencilerle paylaşma •      öğrenme hedeflerini dersin başında ve uygun olduğunda ders esnasında öğrencilerin anlayabileceğib bir dille onlarla paylaşın

•      bu hedefleri  dersin sonundaki değerlendirme bölümlerinde soru sormak ve geribildirimde bulunmak için kullanın

•      bu geribildirimleri öğrenme hedeflerinin gerçekleştirilmesi ile ilgili olarak planlamanın sonraki aşamalarını aydınlatması için kullanın

Öğrencilerin hedefledikleri standartları bilmelerine ve anlamalarına yardımcı olma •      öğrencilere kriterlere uygun çalışmalar gösterin ve neden uygun olduklarını açıklayın

•      öğrencilere açık başarı kriterleri verin ve bu kriterleri öğrenme hedefleriyle ilişkillendirin

•      çalışmaların nasıl olması gerektiğini örneklerle anlatın, örneğin; tahtada iyi yazı örneği gösterin.

•      çalışmanın sunumuyla ilgili net ortak beklentiler olmasını sağlayın

•      devam eden ve biten öğrenci çalışmalarını gösterin

Öğrencilere öz değerlendirme ve akran değerlendirmesi yaptırma •      öğrenme hedeflerini odak noktası alarak, öğrencilere öğrendiklerinden ve nelerde zorlandıklarından bahsetme fırsatı verin

·                   Öğrencileri, nasıl geliştirebileceklerine odaklanarak birlikte çalışmaya/tartışmaya teşvik edin

Öğrencilerden düşüncelerini açıklamalarını isteyin: ‘Bu cevabı nasıl buldun?’

•      öğrencilere öğrendikleri üzerinde düşünmek için zaman verin

•      öğrencilerle birlikte öğrenimin sonraki aşamalarını belirleyin

Öğrencilerin sonraki adımları anlamalarını ve bu adımları atmalarını sağlayan geribildirimde bulunma Yazılı ve sözlü geribildirimde bulunun

Öğrencinin neyi iyi yaptığını, geliştirmek için neler yapılabileceğini ve nasıl yapılacağını belirterek geribildirimin olumlu ve yapıcı olmasını sağlayın

Gruplar ve bireyler için sonraki adımları belirleyin

Her öğrencinin geliştirebileceği özgüveni destekleme Öğrencilerin kaydettikleri ilerlemeyi görmelerini sağlayacak küçük adımlar belirleyip bölyece özgüven ve özsaygı oluşturma

Öğrencileri güvenli bir sınıf ortamında düşüncelerini anlatmaya teşvik edin

Değerlendirme bilgilerini incelemeye hem öğretmeni hem de öğrencileri dahil etme Öğrencilerle birlikte öğrenclerin çalışmaları üzerinde düşünün, örneğin bir inceleme esnasında izlenen  aşamaları bir hikaye tahtasında izleyerek

Kaliteli bilgi vermek için (sadece doğru cevaba değil, sürece odaklanarak) uygun çalışmalar seçin

Öğrencilere öğrendikleri ve anladıkları üzerinde düşünmeleri ve zorlandıkları yerleri belirlemeleri için zaman verin

Değerlendirmeden sonra planlamanızı değerlendirme sonuçlarına göre yapın, çalışmanın, kaynakların, vs. etkinliğini değerlendirin

 

Akran değerlendirmesi ve öz değerlendirme

Öğrenciler neyi amaçladıklarını anlarlarsa ve bunu başarmak için ne yapmaları gerektiğini değerlendirebilirlerse öğrenimlerinde daha hızlı bir ilerleme kaydederler. Akran değelendirmesi ve öz değerlendirme öğrencilerin kendi çalışmalarını ve birbirlerinin çalışmalarını değerlendirmesinin ötesindedir. Öğrenimi geliştirmek için değerlendirmenin öğrencileri çalışmalarının kalitesine ve çalışmayı nasıl geliştirebileceklerini düşünme sürecine dahil etmesi gerekmektedir. Akran değerlendirmesi öğrencilerin birbirlerinden öğrenmelerini ve birbirlerini desteklemelerini sağlayarak öğrencilere önemli geribildirim sağlar. Öğrenime de önemli bir boyut katar: birbirleriyle konuşma, tartışma, birbirlerine anlatma ve birbirlerini zorlama olanağı öğrencilerin kendi başına başarabileceklerinden çok daha fazlasını başarmalarını sağlamaktadır. Öz değerlendirme ise öğencilerin kendi gelişmelerinin sorumluluğunu gittikçe daha fazla üstlenmelerini sağlayarak bağımsız öğrenmeyi destekler.

Öğrenciler bir gecede öz değerlendirme yapabilir hale gelemezler. Akran değerlendirmesi ve öz değerlendirmenin gelişmesi planlama, zaman, sabır ve bağlılık gerektirmektedir. Öğrenciler istenen öğrenme çıktılarını anlamadıkları zaman yüzeyselin ötesine geçmekte zorlanmaktadırlar. Öğretmenler planlama yaparak ve çeşitli teknikler kullanarak ve öğrencilere öğrenimlerini düşünmeleri ve tartışmaları için zaman vererek öğrencilerin değerlendirme becerilerini geliştirebilirler.

Akran değerlendirmesi ve öz değerlendirmeyi geliştirme süreci aşamalar halinde ele alınmalıdır. Başlangıçta öğrencilere sürecin örnekle gösterilmesi gerekebilir. İstenen öğrenme çıktılarının daha önceki öğrenciler veya kendiniz tarafından elde edilen örneklerinin öğrencilere gösterilmesi faydalıdır. Öğrencilerden birbirlerinin çalışmalarını veya kendi çalışmalarını değerlendirmelerini beklemeden önce bu yaklaşımın örneğini gösterebilmeniz için bunlar daha sonra tüm sınıfla projeksiyon cihazıyla veya tahtada tartışılabilir. Eleştirirken ‘sesli düşünmek’ öğrencilerin gereken dili ve yaklaşımı geliştirmesine yardımcı olabilir. Süreci örnek bir çalışmayla gösterdikten sonra öğrenciler birbirlerinin çalışmalarını değerlendirmeye başlayabilirler.

Yazılı Yapıcı Geribildirim Geliştirme

Dersine girdiğiniz bir sınıftaki çeşitli öğrenilenleri gösteren üç alıştırma kitabı seçin. Verdiğiniz yazılı geribildirimleri okuyun. Şimdi de aşağıdaki yapıcı yazılı geribildirim özelliklerini okuyun ve sizin uygulamanızı yansıtan ifadeleri renklerle işaretleyin (kırmızı: nadiren; sarı: sık sık; yeşil: genellikle).

Yazılı geribildirimde:

*öğrenme hedefleri üzerinde titizlikle durulur;

*öğrencilerin doğru yolda olduğu onaylanır;

*yanlışların düzeltilmesi veya çalışmanın geliştirilmesi teşvik edilir;

*öğrencilerin sonraki adımları yapılandırılır veya desteklenir;

*öğrencilere kendileri hakkında düşünme olanağı verilir; bazı girişimlerle ilgili gelişme hakkında yorum yapılır; başka öğrencilerle karşılaştırmadan kaçınılır;

  • öğrencilere cevap verme olanağı verilir.

 

Geribildirimin öğrenimi yapılandırması ve öğrencilere başka öğrencilerle kıyaslama yaptırmaktan ziyade, onları çalışmaları hakkında bir diyaloga sokması gerekmektedir. Araştırmalar bir sınıf kültürü ödüllere, notlara veya puanlara odaklı olduğu zaman bazı olumsuz etkilerin söz konusu olduğunu ileri sürmektedir. Öğrenciler başarısızlık veya düşük not alma riski yüzünden bazen zor veya daha zorlayıcı çalışmalardan kaçacaklardır. Notlarını başka öğrencilerin notlarıyla kıyaslamak çoğu zaman öğrencinin kendine duyduğu saygıyı ve yeteneğine olan güvenini azaltmaktadır. Öğrenciler bazen çalışmalarını nasıl daha çok geliştirebileceklerini düşünmek yerine notların ve puanların anlamlarını yorumlamaya çalışarak zamanlarını boşa harcamaktadırlar.

Geleneksel değerlendirmenin bazı eksiklikleri şunlardır:

  • Öğrenimin kalitesinden ziyade miktarına ve veriliş şekline önem verme;
  • Kendini geliştirme önerilerinden ziyade değerlendirmeler üzerinde aşırı yoğunlaşarak öğrencilerin öz saygısını azaltma;
  • Öğrencileri daha başarılı öğrencilerle olumsuz bir biçimde ve tekrar tekrar karşılaştırarak öğrencilerin moralini bozma;
  • Öğrencilerin daha etkili öğrenmesine yardımcı olmaktan ziyade sosyal ve idari amaçlara hizmet eden geribildirimde bulunma;
  • Öğrencilerin öğrenme gereksinimlerini yeterince anlamadan çalışma.

 

 

 

 

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Google+ fotoğrafı

Google+ hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Connecting to %s