“Formative” Değerlendirme Nedir?

Biçimlendirici Değerlendirme: Öğrenmeyi Mümkün Kilmaya Yönelik Bir Yaklaşim

Formative Assessment: An Enabler Of Learning

 

BİÇİMLENDİRİCİ DEĞERLENDİRME sıklıkla yanlış yorumlanmaktadır. Genellikle, diğer değerlendirme türlerinden daha farklı olan ve daha sık uygulanan bir “test” veya “araç” olarak kavramsallaştırılmaktadır. Bu formülde biçimlendirici değerlendirmenin öğrenci öğrenimini geliştirme gücü atlanmaktadır. Biçimlendirici değerlendirmenin öğrenmeyi değerlendirmek yerine mümkün kılma vaadi, öğretmenler tarafından öğrencileriyle işbirliği içinde uygulanan bir uygulama olarak algılandığı zaman gerçekleşebilir.

FORMATIVE ASSESSMENT is often misconstrued. Routinely, it is conceptualized as a “test” or an “instrument” that is more fine-grained and administered more frequently than other types of assessment. This formulation misses its documented power for improving student learning. When formative assessment is conceived as a practice implemented by teachers, in collaboration with their students, then its promise as an enabler rather than an evaluator of learning can be realized.

Biçimlendirici değerlendirmenin bir uygulama olarak asıl amacı öğrencilerin öğrenimini öğrenme hâlâ gelişme sürecindeyken ileri taşımaktır. Bu, öğrenmenin bir süre öğretimden sonra değerlendirildiği diğer değerlendirme türlerine karşıdır. Biçimlendirici değerlendirme uygulaması hem öğretmenlerin hem de öğrencilerin bir ders boyunca öğrenci anlayışını oluşturmak ve pekiştirmek için tutarlı bir şekilde çalışarak öğrenmeyi sağlamada aktif, farklı ama birbirini tamamlayan roller oynayabildikleri bir geribildirim döngüsü olarak çalışmaktadır.

The essential purpose of formative assessment as a practice is to move students’ learning forward while their learning is still in the process of developing. This stands in contrast to other forms of assessment, which evaluate learning after a period of teaching. Formative assessment practice operates as a feedback loop in which both teachers and students can play active, distinctive, yet complementary roles in enabling learning by consistently working to build and consolidate student understanding and skills during the course of a lesson.

Öğretmenin Rolü

Biçimlendirici değerlendirme ancak öğretmenler bir dersin istenen öğrenme hedefleri konusunda emin olduklarında etkilidir. Bu, öğretmenlerin genellikle başlamaya eğilimli oldukları öğrencilerin ne yapacaklarına değil, ne öğreneceklerine odaklanmak anlamına gelmektedir. Öğretmenler öğrenciler için azami şeffaflık sağlamak için dersin başında öğrenme hedefini paylaşırlar veya bu hedefi öğrencilerle birlikte aktif olarak belirlerler. Bunun yanı sıra, öğretmenler öğrenme hedefinin gerçekleştirilmesi yönündeki göstergeleri aktarırlar veya bunları öğrencilerle birlikte belirlerler. Bu göstergeler hem öğretmenler hem de öğrenciler için ders boyunca yol gösterici olarak işlev görür.

The teacher’s role

Formative assessment is only effective when teachers are clear about the intended learning goals for a lesson. This means focusing on what students will learn, as opposed to what they will do, which is often where teachers are tempted to start. To achieve maximum transparency for students, teachers share the learning goal, or actively create it with students, at the beginning of the lesson. In addition, teachers communicate the indicators of progress toward the learning goal or determine them in collaboration with the students. These indicators serve as signposts for both teachers and students about progress during the lesson.

Öğretmenler net hedef ve göstergelerle öğrenilenler hakkında hemen nasıl delil toplanacağına karar verebilirler. Biçimlendirici delil toplamanın tek bir yolu yoktur çünkü biçimlendirici değerlendirme belli bir test türü değildir. Örneğin, öğretmenler öğrencilerle etkileşim kurarak, çalışmalarını ve aktivitelerini gözlemleyerek veya çalışmalarının sonucunda ortaya koydukları ürünleri analiz ederek delil toplayabilirler. Bununla birlikte, delil toplama ile ilgili iki önemli husus vardır. Birincisi,  öğretmenler öğrenme delili toplamak için hangi yöntemi kullanırsa kullansın, bu yöntemin öğretmenler ve öğrenciler tarafından eyleme geçirilebilir bilgi vermesi gerekmektedir. İkincisi, delil toplama sistematik bir süreçtir ve öğretmenlerin gelişme göstergelerine bağlı sürekli bir bilgi akışına sahip olabilecekleri şekilde planlanması gerekmektedir. Aynı zamanda, öğretmenler “plansız” olarak da delil toplayacaklardır – öğrencilerin ders hedefiyle ilgili olarak nerede olduklarını gösteren bir şey yaptıkları veya söyledikleri plansız, spontane anlarda.

With clarity about the goal and indicators, teachers can then decide how they will gather evidence of emergent learning. There is no single way to collect formative evidence because formative assessment is not a specific kind of test. For example, teachers can gather evidence through interactions with students, observations of their tasks and activities, or analysis of their work products. However, there are two important points about evidence collection. First, whatever method teachers use to elicit evidence of learning, it should yield information that is actionable by them and their students. Second, evidence collection is a systematic process and needs to be planned so that teachers have a constant stream of information tied to indicators of progress. At the same time, of course, teachers will also be collecting evidence “on-the-fly” – those unplanned, spontaneous moments when students do or say something that give an indication of where they are in relation to the lesson goal.

Geribildirim

Geribildirim biçimlendirici değerlendirmenin çok önemli bir bileşenidir ve iki özelliği vardır. Birincisi, planlı veya spontane delillerden elde edilen geribildirim öğretmenlerin yeni öğrenimleri öğretimlerindeki değişikliklerle şekillendirebilmeleri için son derece önemli bir kaynaktır. Öğretmenler delilleri öğretimlerini bilgiyle besleyecek şekilde etkili olarak kullanırlarsa, önceki değerlendirme bilgileri geçersiz kılınacaktır: öğrencinin öğrenimi ilerlemiş olacaktır ve yeniden değerlendirilmesi gerekecektir. Öğretim öğrenmenin doğru yolda olmasını sağlamak için yeniden düzenlenebilir.

Feedback

Feedback is a crucial component of formative assessment, and has two aspects. First, feedback obtained from planned or spontaneous evidence is an essential resource for teachers to shape new learning through adjustments in their instruction. If teachers use evidence effectively to inform their instruction, it will render previous assessment information out of date: student learning will have progressed and will need to be assessed again. Instruction can again be adjusted to make sure that learning is on track.

İkincisi, öğretmenin öğrencilere verdiği geribildirim, öğrencilerin kendi öğrenimlerini ilerletmek için aktif adımlar atabilmeleri için de son derece önemli bir kaynaktır. Gerçekte, öğrencilere geribildirim bir öğretim eylemi olarak anlaşılabilir. Geribildirimle ilgili kapsamlı literatürde de ifade edildiği gibi, öğretmen geribildirimi en çok öğrencilerin mevcut öğrenme durumlarını anlamalarına yardım ettiğinde ve öğrencilere uygulayabilecekleri fikirler, ipuçları veya öneriler verdiği zaman faydalı olmaktadır. Öğrencilerin kendi öğrenimlerinin sorumluluğunu üstlenmesini sağlayan şey budur, genel takdir veya çözümler sunmak değil.

Öğretmenin rolü öğrencilerin hedeflenen amaca yönelik öğrenimleriyle ilgili üstbilişsel değerlendirmeler yapma becerileri geliştirmelerine ve kendi öğrenimlerini düzenlemek için bir strateji repertuvarı oluşturmalarına yardım etmeyi de kapsamaktadır.

Second, feedback that the teacher provides to students is also an essential resource so the students can take active steps to advance their own learning. In reality, the feedback to students can be understood as instructional action. As the extensive literature on feedback suggests, teacher feedback is most beneficial when it assists students to understand their current learning status and provides hints, suggestions, or cues for them to act on. It is this, rather than offering general praise or total solutions, that enables students to assume a degree of responsibility for their learning.

The teacher’s role also involves helping students develop the skills to make metacognitive judgments about their learning in relation to the goal being aimed for, and to establish a repertoire of strategies to regulate their own learning.

Öğrencinin Rolü

Öğrencilerin biçimlendirici değerlendirmedeki rolü öğrenme hedefini net olarak anladıklarında başlar. Tıpkı öğretmenin hedefle ilgili delil toplaması gibi, öğrenciler de ayrı fakat tamamlayıcı bir geribildirim süreci olan öz değerlendirmeyle delil toplarlar. Öz değerlendirmede öğrenciler etkili öğrenmenin bir göstergesi olan üstbilişsel bir aktiviteye girerler. Üstbilişsel aktivite öğrencileri öğrenirken kendi öğrenimleri hakkında düşünmeye sevk eder. Bu süreçte, öğrenme stratejilerinde ne zaman değişiklik yapmaları gerektiğini söyleyen içsel geribildirim oluştururlar. Bu değişiklikler bir matematik probleminin anlamaya yardımcı olması için bir diyagram çizmek veya tarihi olayları analiz edebilmek için daha çok araştırma yapmaya karar vermek veya bir metni anlamak için tekrar okumak gibi değişiklikler olabilir.

The students’ role

The students’ role in formative assessment begins when they have a clear conception of the learning target. Just as the teacher is collecting evidence in relation to the goal, so too are the students through self-assessment, a separate, but complementary feedback process. In self-assessment students engage in metacognitive activity, a hallmark of effective learning. Metacognitive activity involves students in thinking about their own learning while they are learning. In this process, they are generating internal feedback that tells them when they need to make adjustments to their learning strategies. These adjustments might include, for example, drawing a diagram to help in the understanding of a mathematical problem, or determining that more research is needed to be able to analyze historical events, or rereading a text to clarify the meaning.

Öğrencinin rolü akran değerlendirmesini de içermektedir. Akran değerlendirmesinde öğrenciler sınıf arkadaşlarına geribildirimde bulunurlar. Akranlar birbirlerinin öğrenimini öz değerlendirmede kendi öğrenimlerini kontrol ederken kullandıkları aynı göstergelere göre değerlendirirler. Akran geribildiriminin hem geribildirim veren hem de geribildirim alan öğrenci için bazı avantajları vardır. Öğrenme hakkında düşünmeyi içerir ve öğrencilerin kendi öğrenimleri hakkındaki anlayışını derinleştirebilir çünkü öğrenciler başka birinin çalışması bağlamında öğrenme hedefini ve gelişme göstergelerini içselleştirmek zorundadır.

Öğrencilerin biçimlendirici değerlendirmeyle ilgili son husus geribildirimi gerçekten kullanıyor olmalarıdır. Öğrencilerin kendi öğrenimleri üzerinde düşünmek ve öğrenmeyi geliştirmek için geribildirim kullanmak zorunda olması önemlidir.

Genel olarak, geribildirim döngüsü üç yakınsak geribildirim kaynağından beslenmektedir: öğretmenlerden, akranlardan ve öğrencilerin kendisinden. Bununla birlikte, bu geribildirimin başarıyla verilmesi ve kullanılması öğrenmenin gerçekleştiği sınıf ortamının yapısına bağlıdır.

The students’ role ideally also includes peer-assessment. In peer-assessment, students give feedback to their classmates. Peers assess each other’s learning against the same indicators that they use to check on their own learning when they are engaged in self-assessment. Peer feedback has a number of advantages both for those students providing the feedback and for those receiving it. It involves thinking about learning and can deepen students’ understanding of their own learning because they have to internalize the learning goal and progress indicators in the context of someone else’s work.

The final point about the students’ role in formative assessment is that they actually use the feedback. It is important that students have to both reflect on their learning and use the feedback to advance learning.

Overall, the feedback loop is fueled by three convergent sources of feedback: from teachers, peers, and the students themselves. However, the successful provision and use of this feedback is dependent on the nature of the classroom climate in which the learning is taking place.

Sınıf Ortamı

Biçimlendirici değerlendirmenin en önemli özelliklerinden biri sınıf ortamıdır. Başlıca üç unsur çok önemlidir. Birincisi, sınıftaki güç ve sorumluluk sadece öğretmenin ayrıcalığı değildir, öğretmenlerin ve öğrencilerin öğrenme sorumluluğunu paylaşmak için birlikte çalışacakları şekilde dağıtılır. İkincisi, sınıf güvenli bir yer olmak zorundadır. Öğrenciler yardım isteyebilmeli, hataları birer yeni öğrenme kaynağı olarak görebilmeli ve zorlukları veya problemleri bunların kendilerini öğretmenin veya akranlarının gözünden düşürmesinden korkmadan kabul edebilmelidir. Bunun yerine, öğrencilerin bu gibi davranışların istendiğini ve etkili öğrenenlerin özellikleri olduğunu bilmeleri gerekmektedir. Son olarak, sınıftaki ilişkilerin öğretmenler ve öğrenciler arasında karşılıklı güvene dayalı olarak destekleyici ve işbirlikçi olması gerektiği anlamına gelmektedir.

Classroom climate

An essential aspect of formative assessment is classroom climate. Three particular elements are essential. First, power and responsibility in the classroom is not just the teacher’s prerogative, but is distributed so that teachers and students work together to share responsibility for learning. Second, the classroom has to be a safe place. Students must be able to ask for help, regard errors as sources of new learning, and admit difficulties or problems without fearing that these actions will diminish them in the eyes of their teachers or their peers. Instead, they need to know that such behaviors are desirable and are characteristic of effective learners. Finally, it means that the relationships in the classroom must be supportive and collaborative, characterized by mutual trust among teachers and students.

Sonuç

Biçimlendirici değerlendirmenin önemli tarafı bir test veya araç olmaması, daha ziyade destekleyici bir sınıf bağlamında geribildirimi en önemli öğesi olarak kullanan bir öğretim ve öğrenme yaklaşımı olmasıdır. Biçimlendirici değerlendirme öğretmenlere ve öğrencilere öğrenmenin gerçekleşmesi için ellerinden gelenin en iyisini yapma yetkisi veren bir uygulamadır. Son olarak, öğrenmeyi mümkün kılan bir unsur olarak biçimlendirici değerlendirmenin başarısı öğretmenlerin bu yaklaşımı test geliştiricilerle değil, öğrencileriyle işbirliği içinde uygulama bilgisine ve becerisine bağlıdır.

Conclusion

The important thing about formative assessment is that it is not a test, nor an instrument, but rather an approach to teaching and learning that uses feedback as its centerpiece in a supportive classroom context. Formative assessment is a practice that empowers teachers and students to give their best to enable learning. In the end, the success of formative assessment as an enabler of learning depends on the knowledge and skills of teachers to implement this approach in collaboration with their students, not on test developers.

Yazar Hakkında

Margaret Heritage Los Angeles’daki California Üniversitesi’nde Değerlendirme, Standartlar ve Öğrenci Sınavları Ulusal Araştırma Merkezinde Mesleki Gelişim Yardımcı Direktörüdür.

About the author

Margaret Heritage is Assistant Director for Professional Development at the National Center for Research on Evaluation, Standards and Student Testing (CRESST) at the University of California, Los Angeles.

http://education.jhu.edu/PD/newhorizons/Better/articles/Spring2011.html

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Google+ fotoğrafı

Google+ hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Connecting to %s