Üç Yaş Çocuğu ve Matematik

Sayılar

  • 36 aylıkken ortalama bir çocuk “bir,” “iki” ve “üç” kelimelerini anlar (örneğin; “bir,” “iki” ve “üçü” “çoktan” ayırır; üç nesneden oluşan şeyleri “üç” diye belirleyebilir; bir şeyden “üç” tane isteyebilir; yaşını bilir; kendisinden istendiğinde “bir”, “iki” veya “üç” nesne verebilir). Üç yaşın ilk dönemlerindeki bazı çocuklar “dörde” kadar olan sayıları da anlayabilir. Bazıları ise hala “bir” ve “ikiyi” anlamaya çalışıyor olabilir ve bu kavramları dört yaşına kadar kavrayamayabilirler.
  • Bazı çocuklar hala sözlü olarak doğru sıralamayla birer birer “üçe” kadar saymayı öğrenirken, ortalama bir çocuk “beşe” kadar sayabilir. Bazı üç yaşındaki çocuklar birer birer “ona” kadar veya daha fazla da sayabilir, ancak doğru sıralamada sayamayabilirler. Çok az sayıda çocuk “yirmiye” kadar sayabilir.
  • Bazı çocuklar bir aradaki nesneleri saymak için kullanılan son sayının nesnelerin toplam sayısını ifade ettiği için özel bir öneme sahip olduğunu da fark edebilir.
  • Üç yaşındaki bazı çocuklar, sözlü olarak bildirilen bir istek karşılığında bir arada bulunan nesneleri beşe kadar doğru sıralamayla sayabileceklerdir (örneğin; çocuğa biri “Bana üç tane blok ver” derse, bir blok yığınından “Bir, iki, üç” diye sayarak üç tane blok alır.)
  • Üçüncü yaşın ikinci döneminde, bazı çocuklar “bir” ile “dokuz” arasındaki sayılar arasında belli bir sayıdan sonra hangi sayının geldiğini sayıların başlangıcı verildiği takdirde söyleyebilirler (örneğin; “1,2,3,4,5’ten sonra ne gelir?”). Üç yaş grubundaki çok az sayıda çocuk başlangıçtaki sayılar verilmeden “bir” ile “dokuz” arasındaki belli bir sayıyı söyleyebilir.
  • 36 aylıkken, bazı çocuklar hala karşılaştırma yaparken “çok” ve “aynı” terimlerinin nasıl doğru kullanılacağını öğreniyor olabilir. Bazı çocuklar miktarları açıkça farklı olan bir aradaki nesnelerden daha az olanını belirlemek için “daha az” kelimesini Ortalama bir çocuk üçüncü yaşın ikinci yarısında “daha azın” ne demek olduğunu öğrenir.
  • Üçüncü yaşın ikinci yarısında, çok az sayıda çocuk “daha büyük sayı ilkesini (bir sayı, sayma sıralamasında ne kadar sonra geliyorsa, temsil ettiği miktar da o kadar çoktur) ve “beşe” kadar olan “komşu” sayılardan (“üç” ve “dört” gibi) hangisinin “daha büyük” olduğunu belirlemek için (örneğin; “Hangi sayı daha büyük, “iki” mi, “üç” mü) sonraki sayı bilgisini kullanmaya başlayabilir.
  • Üç yaşındaki bazı çocuklar “birinci” ve sonuncu” sıra sayılarını etkin olarak kullanabilmektedir.
  • Üç yaşında, çok az sayıda çocuk söylenen bir sayıyı temsil etmek için nesneler çizmeye, hesap yapmaya veya başka bir sembol kullanmaya başlayabilir.
  • Üçüncü yaşın ikinci yarısında, bazı çocuklar “0”dan “9”a kadar tek haneli sayıları tanıyabilecek veya okuyabilecektir (örneğin; beş sayı arasından “üçü” gösterebilir veya “3” rakamını “üç” olarak tanımlar). Üçüncü yaşın ikinci yarısında, bazı çocuklar en azından bazı rakamları hem sayı sözcükleriyle hem de temsil ettikleri miktarlarla ilişkilendirebilirler.

Sayı İşlemleri

  • Üçüncü yılda, bazı çocuklar hala sözel olmayan ve zihinsel yollarla bir maddeye eklenen başka bir maddenin “iki” ettiğinin ve “iki”den çıkarılan bir maddenin “bir” ettiğinin nasıl belirleneceğini öğreniyor olacaktır. Üç yaşında, bazı çocuklar sözlü olmayan yollarla ve akıldan “dörde” kadar toplamları ve bu toplamların çıkarma karşılıklarını da belirleyebilecektir. (örneğin; “3+1,” “4-1,” “2-1,” “3-2”).
  • Üçüncü yaşın ilk yarısında, ortalama bir çocuk bir arada bulunan nesneler topluluğunun büyüklüğünü değiştirirseniz, tüm toplamın büyüklüğünü de değiştirdiğinizi içgüdüsel olarak fark eder.
  • Üç yaşında, bazı çocuklar çeşitli küçük nesneleri daha büyük bir nesneyle takas edeceklerdir (örneğin; dört küçük şekeri büyük bir şekerle takas eder).

       Geometri ve Mekansal Algı

  • Üçüncü yaşın ilk yarısında, bazı çocuklar hala basit “yerleştirme” yapbozlarının nasıl tamamlanacağını öğreniyor olabilir (örneğin; parçaları bütün nesnelerden oluşan üç parçalık basit bir yapbozu tamamlar). Ayrıca, bazı çocuklar bir oyuncağın bir parçasını (tekerlek gibi) çıkarıp takmayı öğrenebilir.
  • Üç yaşında, çocuklar giderek karmaşıklaşan yapbozları tamamlayabilir (birbirine geçen dört ila sekiz veya on parçalı yapbozlar, daha küçük 15 parçalı yapbozlar gibi) ve şekilleri birleştirme ve ayırma yeteneklerini geliştirebilirler (örneğin; pizza gibi bütün bir nesnenin parçalara bölünebileceğini anlar). Çocuklar bir nesne çeşidi (küp gibi) veya çeşitli nesneler (üçgen prizma, küp ve kemerler gibi) kullanarak üç boyutlu yapılar oluşturabilirler.
  • Üçüncü yaşın ilk yarısında, ortalama bir çocuk şekil kullanarak resimler yapabilir ama henüz şekilleri kombinasyon içinde kullanamaz.
  • Üç yaşında, fiziksel ilişkileri veya pozisyonları temsil eden kelimeleri az sayıda çocuk anlayacak ve kullanacaktır (örneğin; “üstünde,” “altında,” “üzerinde,” “yanında,” “bitişiğinde,” “önünde,” “arkasında,” “içinde,” “içerisinde,” “dışında,” “arasında,” “yukarı,” “aşağı,” en üst,” en alt,” “ön,” “arka,” “yakın,” “uzak,” “sol,” “sağ”).

Ölçme

  • Üçüncü yaşın ilk yarısında, ortalama bir çocuk bir kapı katılarla veya sıvılarla doldurarak (buz küpleri veya su gibi) nesnelerin özelliklerini keşfedecektir. Ortalama bir çocuk ayrıca farklı büyüklüklerdeki kapların daha çok veya daha az alacağını da anlayacaktır.
  • Üç yaşında, bazı çocuklar “büyük” veya “küçük” (yükseklik/alan/hacim), “uzun” veya “kısa” (uzunluk/yükseklik”, “ağır” veya “hafif” (ağırlık) ve “hızlı” veya “yavaş” (hız) gibi özellikleri fark edecek, bunlardan bahsedecek ve bu özellikleri tanımlamak için bir dil geliştirecektir.
  • Üçüncü yaşın ilk yarısında, bazı çocuklar “aynı” ve “farklı” kavramlarını anlar ve nesnelerin nasıl aynı veya farklı olduğunu tanımlar. Ortalama bir çocuk bunu üçüncü yaşın ikinci yarısında da yapabilir. Ayrıca, üçüncü yaşın ilk yarısında bazı çocuklar çeşitli nesneler arasında tek bir özelliğe göre karşılaştırma yapmaya da başlarlar (örneğin; “Onun benimkinden daha büyük bir pasta dilimi var” der). Üçüncü yaşın ikinci yarısında, bazı çocuklar nesneleri en küçükten en büyüğe doğru sıralayabilir (örneğin; iç içe geçen oyuncakları en kısadan en uzuna doğru sıralar) ve nesneler arasındaki ilişkileri tanımlarlar (örneğin; “büyük,” “daha büyük,” “en büyük”).
  • Üç yaşında, çocuklar günlük aktivitelere katılarak zaman anlayışlarını geliştirirler (örneğin; günün temel sıralamasını bilir). Üçüncü yaşın ikinci yarısında, ortalama bir çocuk “sabah,” “öğleden sonra,” “gece,” “daha önce,” “daha sonra” ve “biraz sonra” gibi günlük zaman kavramlarını anlar. Üç yaşındaki ortalama bir çocuk gece/gündüz ve mevsimlerle ilgili temel kavramları da belirleyebilir, fakat bazen “dün,” “bugün” ve yarın” kavramlarını karıştırır. Üçüncü yaşın ikinci yarısında, bazı çocuklar haftanın günlerini ve mevsimleri de sayabilir ama saati söyleyemez. Bu yaştaki bazı çocuklar belli bir saatin belli olaylarla ilişkili olduğunu da fark eder (örneğin; en sevdiği TV programı 4:00’da başlar).

 Örüntüler, Akıl Yürütme ve Cebir

  • Üç yaşında, bazı çocuklar hala günlük zaman serilerini (yemek yeme zamanı, uyku zamanı gibi) iyice anlamaya çalışıyor olacaklardır. Aynı zamanda, bazı çocuklar çevredeki temel kalıpları (geceden sonra gündüz gelir, halı veya giysilerdeki desenler gibi) yeni keşfediyor olacaklarıdır. “Yarın” ve “dün” terimlerini de kullanırlar.
  • Üç yaşında, bazı çocuklar kalıplara veya sıralamalara ilgi duyarlar (örneğin; dizili boncuklarla, manyetik şekillerle, delikli tahtalarla desenler izlemeye çalışır). Çocuklar basit tekrarlanan kalıpların (tekrarlanan temel seriler veya blok inşa etme gibi) “özünü” da belirleyebilir ve bunu yineleyerek kalıbı uzatabilirler (örneğin; “kırmızı/mavi/kırmızı/mavi/kırmızı/mavi serisi için çocuk “kırmızı/mavi” ekleyecektir). Çocuklar bu beceride altı yaşına kadar farklı seviyelerde ilerleme gösterir. Bu ilerleme çocuklar tekrarlayan sesleri ve fiziksel hareketleri taklit ettiklerinde de geçerlidir (el çırpmak, ayaklarını vura vura yürümek, el çırpmak, ayaklarını vura vura yürümek… gibi).
  • Üç yaşında, bazı çocuklar günlük sorunları (sınıftaki mevcut çocuklara bakarak hangi çocukların eksik olduğunu anlama gibi) çözmek için tümdengelimli akıl yürütme (bilmediğimiz hakkında mantıklı bir sonuç çıkarmak için bildiğimizi kullanma) kullanabileceklerdir.
  • Üç yaşında, bazı çocuklar hala tanıdık nesneleri bilinen bir gruba göre (sert-yumuşak, ağır-hafif gibi) nasıl sınıflandıracaklarını, etiketleyeceklerini ve ayıracaklarını öğreniyor olacaklardır.

 İstatistikler ve Olasılık

Üç yaşında, bazı çocuklar bazı soruların, sorunların veya anlaşmazlıkların veri toplamadan cevaplanamayacak “deneysel sorular” olduğunu fark edeceklerdir. Ayrıca, çocuklar bir soruyu ele almak (Ailedeki en yaygın göz rengi hangisidir?) veya kişisel olarak önemli bir karar vermek için (En çok dondurma çeşidi hangi dondurmacıda var?) soruyla ilgili verileri de toplayabileceklerdir.

 

 

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Google+ fotoğrafı

Google+ hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Connecting to %s