Yakınsak ve Iraksak Öğretim

Öğretim yaklaşımları öğretim stratejilerini etkileyen başlıca eğitim hedefleri olarak kategorize edilebilir. Bir tarafta, eğitim hedefi bilginin öğretmenlerden öğrencilere aktarılması olarak görülmektedir. Diğer taraftan, eğitimin amacı öğrencilerin otonom olarak öğrenmelerini ve kendilerini ifade etmelerini kolaylaştırmak olarak görülmektedir. Uzmanlık konusunun öğretilmesine yönelik ilk yaklaşım ‘yakınsak’ öğretim olarak adlandırılabilir. Açık uçlu öz yönetimli ikinci yaklaşım ise ‘ıraksak’ öğretim olarak tanımlanabilir. Yakınsak öğretim yaklaşımı çok yapılandırılmıştır ve öğretmen merkezlidir; öğrenciler kendilerine aktarılan bilginin pasif alıcılarıdır ve öğrenme başarıları standart testlerle ölçülür. Öğrencilerin öğrenme sürecine aktif olarak katıldıkları ve öğrenci başarısının öğretmen değerlendirmesine paralel olarak öz değerlendirme gibi çeşitli değerlendirme araçlarıyla, portfolyolarla ve özel projelerle değerlendirildiği ıraksak öğretim yaklaşımı ise esnek ve öğrenci merkezlidir.

Çok karmaşık eğitim sisteminde muhtemelen ‘sadece’ yakınsak veya ıraksak öğretime değil, farklı öğretim yaklaşımlarının çeşitli kombinasyonlarına yer verilebilir. Yine de, günümüz eğitim sistemindeki eğilim yakınsak yaklaşıma doğrudur. Aslında, eğitim sistemindeki önemli sorunları ele almaya yönelik eğitim reformlarını uygulamaya dönük mevcut öneriler arasında bir özelliği de geniş kapsamlı standart testlerin kullanılması olan yakınsak hedefler belirlemenin üzerinde durulmaktadır. Sınav yapma genellikle öğretim ve öğrenim sürecinin başarısını belirlemenin ölçülü bir yolu olarak görülmektedir. Uygulama ve yorumlama bakımından daha karmaşık ve zor olan diğer değerlendirme yolları nispeten daha sınırlı kullanılmaktadır.

 

Eğitimciler günümüzün hızlı değişim ve giderek artan karmaşıklık dünyasında eğitim sisteminin önündeki talepleri karşılamanın yollarını ararken, hem yakınsak hem de ıraksak öğretim ve öğrenim yaklaşımlarına ihtiyaç olduğunu kabul etmek faydalı olabilir. Öğrencileri gelecekte verimli çalışmaya hazırlama yolu olarak belirli bilgilerin kazanılmasının önemi üzerinde duran eğitimcilerin sırf bu amaç için bile günümüzde farklı bir yaklaşıma ihtiyaç olduğunun farkına varmaları gerekmektedir. Birçok yeni alanın ortaya çıkması kadar çoğu alandaki büyük bilgi artışı ve hızlı değişikliklerle birlikte, öğrencilerin bağımsız öğrenme ve kendini geliştirme kapasitesini geliştirmek son derece önemlidir. Diğer yandan, otonom gelişmenin ve kendini yaratıcı bir şekilde ifade etmenin önemini vurgulayanların öğrencilerin kendilerini verimli bir şekilde ifade etmenin önkoşulu olarak akademik becerilere (okuma, yazma, hesap yapma, vb. gibi) ihtiyaç duyduğunu fark etmeleri gerekmektedir. Yaratıcı süreç mevcut bilgiyi kullanmanın yeni yollarını içerdiği için öğrencilere bu gibi (yakınsak öğretimle edinilebilecek) bilgileri edinme fırsatları sunmak önemlidir. Bu nedenle, yakınsak ve ıraksak öğretim stratejilerinin her ikisi de gereklidir ve zor olan öğretim ve öğrenim sürecinin karmaşıklığı içinde bu ikisini dengelemenin bir yolunu bulmaktır. İki yaklaşımın birbirini dışlayan değil, birbiriyle ilişkili ve birbiriyle bağlantılı yaklaşımlar olması olasıdır.

Öğretimi öğrencilerin bireysel farklılıklarına göre uyarlamanın akademik başarıyı arttırabileceği yönündeki farkındalık artışı önemli bir gelişmedir. Bu farkındalık kendini en çok eğitim sisteminin özel gereksinimi olan öğrencilerle baş etme girişimlerinde göstermektedir. Bununla birlikte, öğrencilerin bireysel farklılıklarına uyarlamanın diğer yanları çok daha az dikkat çekmektedir.

 

Genel olarak, yakınsak öğretim yaklaşımında bireysel farklılıklara uyarlama sınırlı olma eğilimindedir. Öğrencilerin hepsinin belirli gereken bilgileri edinme hedefine doğru çaba sarf etmeleri beklenmektedir; bazıları bu hedefi gerçekleştirebilir, bazıları ise yarı yolda kalabilir veya bu öğrencilere sonuçta sınırlı sonuçlar doğuracak bazı takviyeler verilebilir. Bununla birlikte, yakınsak öğretimde bireysel farklılıklara uyarlamanın çeşitli etkili yolları vardır. Her öğrencinin kendi temposunda çalışmasına izin verilen öğrenme hızındaki uyarlamanın yanı sıra, çeşitli öğretim yöntemlerinin kullanımıyla birçok uyarlama olanağı mevcuttur. Tüm öğrencilere aynı materyal öğretildiğinde bile, öğretmenler beceri veya kişisel özellikler bakımından bireysel farklılıklara hitap etmek için farklı yöntemler, farklı teknikler veya farklı araçlar kullanabilirler. Böyle ‘çoklu yakınsak’ bir yaklaşım öğrencilere öğrenme becerilerini ve eğilimlerini kullanmaları ve başarı hedeflerini gerçekleştirmeleri için fırsatlar sunmada daha etkili olabilir. Öğrenciler başarıyı ve bunun neticesinde yeterlilik duygusunu deneyimleyince, daha çok öğrenmeyi isterler. Böyle bir yaklaşımın başarı potansiyeli bir yetersizlik duygusuyla ve şevk kırıcı başarısızlık deneyimleriyle sık sık takviye derslerle uğraşan, öğrenme güçlüğü çeken öğrencilerin yaygın gerçeğinden daha yüksektir.

Iraksak öğretimde bireysel farklılıklara uyarlamanın öğrencilerin bağımsız, aktif ve özerk bir şekilde öğrenmeleri üzerinde durulduğu için verimli olması beklenmektedir. Ancak, rehberliğe, yönlendirmeye ve yapılandırmaya çok ihtiyaç duydukları için farklı koşullar altında iyi çalışamayacak öğrenciler vardır. Iraksak öğretim sürekli değerlendirme ve bunun neticesinde yapılacak değişikliklerle ve bireysel rehberlikle bu gibi ihtiyaçlara hizmet edebilir. Bu, açık ıraksak öğretimden daha yapılandırılmış ve daha az esnek olan ama yakınsak öğretim kadar dar ve kısıtlayıcı olmayan ‘yönlendirmeli-ıraksak’ yaklaşımdır.

 

 

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Google+ fotoğrafı

Google+ hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Connecting to %s